แหล่งน้ำผิวดิน

แหล่งน้ำผิวดินตามธรรมชาติ ประกอบด้วย แม่น้ำ ลำคลอง หนอง บึง น้ำตก

                   ในจังหวัดนครศรีธรรมราช มีแม่น้ำหลายสายที่ไหลมารวมกัน โดยแบ่งออกเป็นกลุ่มซึ่งเรียกว่า ลุ่มน้ำ ดังนี้

                   1) ลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันออก ประกอบด้วยแม่น้ำสายหลักดังนี้

                                1.1) ลุ่มน้ำสาขาชายฝั่งทะเลภาคใต้ฝั่งตะวันออกส่วนที่ 3 มีพื้นที่ลุ่มน้ำอยู่ในเขตจังหวัดสุราษฎร์ธานี และอำเภอท่าศาลา อำเภอสิชล อำเภอขนอม อำเภอนบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช   ลุ่มน้ำสาขาชายฝั่งทะเลภาคใต้ฝั่งตะวันออกส่วนที่ 3 สามารถ แบ่งได้เป็น 2 ส่วนใหญ่ๆ คือ   ส่วนที่เป็นเกาะ (เกาะสมุย เกาะพงัน และเกาะเต่า)  ลุ่มน้ำในแผ่นดินใหญ่ 
                                1.2) ลุ่มน้ำสาขาคลองกลาย 
                                1.3) ลุ่มน้ำสาขาชายฝั่งทะเลภาคใต้ฝั่งตะวันออกส่วนที่ 4 มีพื้นที่ลุ่มน้ำส่วนใหญ่อยู่ในจังหวัดนครศรีธรรมราช และบางส่วนในอำเภอห้วยยอด อำเภอรัษฎา จังหวัดตรัง และอำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง สามารถแบ่งออกเป็น 2 พื้นที่ใหญ่ๆ คือ

                                               1) พื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง 
                                               2) กลุ่มพื้นที่ลุ่มน้ำขนาดเล็กอื่น ๆ มีสภาพภูมิประเทศเป็นพื้นที่สูงทางด้าน        ทิศตะวันตกและลาดเทสู่พื้นที่ราบลุ่มทางทิศตะวันออก สามารถแบ่งพื้นที่ลุ่มน้ำที่เป็น 3 ลักษณะ คือ

                                                        - พื้นที่ต้นน้ำทางด้านทิศตะวันตกบริเวณเขาหลวง ซึ่งเป็นต้นน้ำของลำน้ำ/ คลองสาขาในพื้นที่ ถัดมาเป็นพื้นที่ราบเชิงเขา

                                                        - พื้นที่ราบซึ่งจัดเป็นพื้นที่กลางน้ำ

                                                        - พื้นที่ปลายน้ำที่ติดกับทะเลด้านอ่าวไทยเป็นแนวยาวรวมทั้งบริเวณปากแม่น้ำ    พื้นที่ส่วนนี้เป็นแหล่งชุมชนและพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำตลอดจนป่าชายเลน กลุ่มคลองขนาดเล็กสายสั้นๆ            มีต้นกำเนิดจากเขาหลวงทางทิศตะวันตกของลุ่มน้ำ ไหลลงสู่ทะเลด้านอ่าวไทยทางด้านทิศตะวันออกในเขต อำเภอท่าศาลา อำเภอพรหมคีรี และอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยมีคลองสาขาที่สำคัญ เช่น คลองชุมขลิง คลองท่าแพ คลองท่าดี คลองหยวด คลองเสาธง เป็นต้น

                                แม่น้ำสายหลักของลุ่มน้ำภาคใต้ฝั่งตะวันออก มีดังนี้

                                               1) แม่น้ำปากพนัง 
                                               2) แม่น้ำหลวง
                                               3) คลองปากพูน 
                                               4) คลองปากพญา – คลองปากนคร 
                                               5) คลองเสาธง 
                                               6) คลองกลาย 
                                               7) คลองท่าทน 
                                               8) คลองน้ำตกโยง 
                                               9) คลองมีน 
                                               10) คลองท่าเลา 
                                               11) คลองท่าโลน  
                                               12) คลองสังข์

                  2) ลุ่มน้ำชายฝั่งทะเลภาคใต้ฝั่งตะวันตก
                                2.1) ชายฝั่งทะเลภาคใต้ฝั่งตะวันตก ประกอบด้วยแม่น้ำสายหลัก 1 สาย คือ แม่น้ำตรัง 
                  3) ลุ่มน้ำตาปี
                  4) ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา

แหล่งน้ำผิวดินที่มนุษย์สร้างขึ้น

                  1) อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่

                                1.1) อ่างเก็บน้ำกะทูน
                                1.2) อ่างเก็บน้ำคลองดินแดง
                                1.3) อ่างเก็บน้ำห้วยน้ำใส
                                1.4) อ่างเก็บน้ำเสม็ดจวน
                                1.5) โครงการขุดคลองระบายน้ำชะอวด-แพรกเมือง
                                1.6) โครงการอ่างเก็บน้ำคลองสังข์